15 lipca 2021

OKO.press: TSUE: system dyscyplinowania sędziów stworzony przez Ziobrę sprzeczny z prawem Unii


Udostępnij

„Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok: System dyscyplinarny sędziów w Polsce nie jest zgodny z prawem Unii. TSUE przyznał rację Komisji Europejskiej i polskim sędziom w sporze z Ziobrą i resztą obozu rządzącego.” „Co się wydarzyło?Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 15 lipca ogłosił wyrok w sprawie C-791/19 ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko polskiemu rządowi na model […]


„Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok: System dyscyplinarny sędziów w Polsce nie jest zgodny z prawem Unii. TSUE przyznał rację Komisji Europejskiej i polskim sędziom w sporze z Ziobrą i resztą obozu rządzącego.”

„Co się wydarzyło?Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 15 lipca ogłosił wyrok w sprawie C-791/19 ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko polskiemu rządowi na model odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów. Komisja skierowała skargę w październiku 2019 roku.

Wielka Izba TSUE orzekła, że zbudowany przez rządzącą Zjednoczoną Prawicę system dyscyplinowania sędziów, w tym Izba Dyscyplinarna dodana do Sądu Najwyższego w 2018 roku, są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.

Wyrok wydali sędziowie w składzie Wielkiej Izby, pod przewodnictwem prezesa TSUE Koena Lenaertsa (na zdjęciu). Ogłosił go sędzia Marek Safjan.

TSUE uwzględnił wszystkie zarzuty podniesione przez Komisję Europejską i stwierdził, że Polska uchybiła swoim zobowiązaniom wynikającym z prawa Unii.

Trybunał orzekł w szczególności, że:

  • z uwagi na całościowy kontekst refom, którym niedawno został poddany polski wymiar sprawiedliwości, a w który wpisuje się ustanowienie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, oraz z powodu całokształtu okoliczności towarzyszących utworzeniu tej nowej izby, izba ta nie daje w pełni rękojmi niezawisłości i bezstronności, a w szczególności nie jest chroniona przed bezpośrednimi lub pośrednimi wpływami polskiej władzy ustawodawczej i wykonawczej. Wśród tych okoliczności Trybunał wskazał w szczególności na fakt, że proces powoływania sędziów Sądu Najwyższego, w tym członków Izby Dyscyplinarnej, w dużym stopniu zależy od organu (Krajowej Rady Sądownictwa), którego struktura została poddana bardzo dużym zmianom przez polską władzę wykonawczą i ustawodawczą i którego niezależność może wzbudzać uzasadnione wątpliwości. Trybunał zwrócił także szczególną uwagę na fakt, że w założeniu Izba Dyscyplinarna ma składać się wyłącznie z nowych sędziów, którzy nie zasiadali do tej pory w Sądzie Najwyższym, oraz na fakt, że sędziom tym przysługuje bardzo wysokie wynagrodzenie i szczególnie wysoki stopień autonomii organizacyjnej, funkcjonalnej i finansowej w porównaniu z warunkami panującymi w pozostałych izbach sądowych tego sądu;
  • omawiany system odpowiedzialności dyscyplinarnej dopuszcza kwalifikowanie treści orzeczeń sądowych wydawanych przez sędziów sądów powszechnych jako przewinienia dyscyplinarnego. Taki system mógłby zatem być wykorzystywany do politycznej kontroli orzeczeń sądowych lub nacisków na sędziów w celu wpłynięcia na ich decyzje i zagraża niezawisłości tych sędziów;
  • Polska nie zagwarantowała, by sprawy dyscyplinarne sędziów sądów powszechnych były rozstrzygane w rozsądnym terminie oraz nie zapewniła poszanowania prawa do obrony obwinionych sędziów, naruszając w ten sposób ich niezawisłość;
  • sędziowie krajowi są narażeni na postępowania dyscyplinarne z tego powodu, że zdecydowali się zwrócić się do Trybunału z odesłaniem prejudycjalnym, co narusza ich uprawnienie i w określonym przypadku obowiązek w zakresie występowania do Trybunału z takim odesłaniem oraz zakłóca system współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem ustanowiony w traktatach w celu zapewnienia jednolitej wykładni i pełnej skuteczności prawa Unii.
  • W przypadku, gdy Trybunał stwierdza uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego, na danym państwie członkowskim spoczywa obowiązek przyjęcia środków niezbędnych do tego, by uchybienie to ustało.

Dlaczego to ważne? To trzeci wyrok TSUE w sprawie skargi Komisji Europejskiej przeciwko polskiemu rządowi na elementy zmian w sądownictwie forsowane po 2015 roku. We wszystkich dotychczasowych wyrokach TSUE przyznał rację Komisji Europejskiej. A pośrednio – polskim sędziom, którzy krytykowali „dobrą zmianę” w sądach jako sprzeczną z polską konstytucją, standardami prawa unijnego i międzynarodowego.”

Maria Ejchart-Dubois, prawniczka kierująca pracami Komitetu Obrony Sprawiedliwości KOS, zrzeszającego kilkanaście organizacji i inicjatyw zaangażowanych w obronę praworządności, mówi OKO.press:

„To trudny tydzień dla polskiego rządu. 14 lipca TSUE po raz kolejny zawiesił funkcjonowanie Izby Dyscyplinarnej i anulował jej decyzje. Dziś Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie uznał, że system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w Polsce nie odpowiada standardom prawa europejskiego. Podkreślił, że system dyscyplinarny nie może podważać niezależności sędziów i musi gwarantować im ochronę przed kontrolą władzy wykonawczej i ustawodawczej.

To kolejne konsekwentne orzeczenie TSUE dotyczące „dobrej zmiany” w sądownictwie i szerzej, wymiarze sprawiedliwości. Wyrok wiąże organy polskiego państwa, niezależnie od prób pozbawienia go mocy przez tak zwany Trybunał Konstytucyjny Julii Przyłębskiej.”

Tekst pochodzi z portalu OKO.press

Pełna treść artykułu: OKO.press: TSUE: system dyscyplinowania sędziów stworzony przez Ziobrę sprzeczny z prawem Unii